61 855 24 45

Odszkodowanie za błąd medyczny (lekarski)

odszkodowanie błąd medyczny

Czym jest błąd medyczny?

Błąd medyczny w prawie cywilnym rozumiany jest jako postępowanie sprzeczne z zasadami wiedzy i nauki medycznej w zakresie dla lekarza dostępnym (wyrok SN z dnia 1 kwietnia 1955 r., IV CR 39/54).

Ponieważ przepisy prawa cywilnego pod pojęciem postępowania rozumieją zarówno działanie, jak i zaniechanie, do najczęstszych postaci błędu medycznego należą:

  • zaniechania w diagnostyce,

  • błędna diagnoza,

  • zaniechania w leczeniu,

  • nieprawidłowe leczenie (w szczególności błędny wybór sposobu leczenia, nierzetelnie przeprowadzane zabiegi, błędy podczas samych zabiegów, korzystanie z niesprawnego sprzętu, aplikowanie niewłaściwych leków, niewłaściwe metody rehabilitacji, niewłaściwa opieka nad pacjentem podczas jego pobytu w placówce służby zdrowia).

Na podobnych zasadach, jak w przypadku błędu medycznego, kształtuje się odpowiedzialność cywilna z tytułu często występujących zakażeń szpitalnych (np. gronkowcem, żółtaczką), jak również z tytułu niepełnego, niewłaściwego, nieprawdziwego pouczenia pacjenta o możliwych powikłaniach lub skutkach ubocznych podejmowanego leczenia (a także całkowitym braku takiej informacji).

Kiedy i od kogo należy się odszkodowanie?

odszkodowanie za błąd lekarskiWarunkiem przyjęcia, że doszło do błędu medycznego, a w konsekwencji że istnieją podstawy do uzyskania odszkodowania jest ustalenie, że postępowanie personelu medycznego było (1) obiektywnie niezgodne ze wskazaniami współczesnej wiedzy medycznej oraz (2) miało charakter zawiniony, tj. że postępowanie to w danych okolicznościach sprawy może być przedmiotem zarzutu, że było nieprawidłowe. Jakkolwiek postawienie takiego zarzutu wymaga wiedzy medycznej to warto podkreślić, że od lekarzy oraz placówek służby zdrowia prawo wymaga szczególnie wysokiego poziomu profesjonalizmu, co nakazuje szczególnie rygorystycznie oceniać wszelkie nieprawidłowości, oraz że o winie w prawie cywilnym przesądza najmniejszy nawet stopień zawinienia, w tym nie tylko wina umyślna, ale także najmniejsza nawet lekkomyślność lub niedbalstwo.

Zasadniczo podmiotem obowiązanym do odszkodowania jest lekarz, który dopuszcza się błędu. Bardzo często jednak osoba ta zatrudniona jest w placówce służby zdrowia, albo na błąd medyczny składa się postępowanie szerszego personelu tej placówki – wtedy odpowiedzialność cywilną ponosi prowadzący tę placówkę (szpital, przychodnię). Z najtrudniejszą sytuacją mamy do czynienia, jeżeli pacjent prowadził leczenie w różnych placówkach i u różnych lekarzy – wówczas przypisanie odpowiedzialności cywilnej konkretnemu podmiotowi może być znacznie utrudnione. Jest to szczególnie częste w przypadku zakażeń szpitalnych, które mogą ujawniać się po wielu latach.

Co należy zrobić, jeżeli podejrzewamy popełnienie błędu medycznego?

Niezwykle istotne jest zgromadzenie pełnej dokumentacji prowadzonego leczenia. Dotyczy to zwłaszcza hospitalizacji – pamiętajmy, że karta informacyjna (wypis) nie jest pełną dokumentacją – szpital obowiązany jest prowadzić szczegółową dokumentację naszego pobytu, w szczególności gromadzić wyniki wszystkich badań oraz raporty z zastosowanych procedur medycznych, w tym przeprowadzonych zabiegów.

W powyższym kontekście pamiętajmy, że wgląd w dokumentację medyczną, jak również uzyskanie poświadczonej za zgodność z oryginałem jej pełnej kopii jest naszym prawem, wynikającym z art. 26 i art. 27 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Placówka służby zdrowia ma zatem obowiązek wydania nam pełnej dokumentacji.

Jeżeli mamy poważne wątpliwości co do rzetelności lub zwłaszcza uczciwości personelu medycznego, a błąd medyczny spowodował poważne skutki na naszym zdrowiu, nie wahajmy się zawiadomić prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na naszą szkodę. W postępowaniu karnym możemy skorzystać ze statusy oskarżyciela posiłkowego. Postępowanie karne nawet jeżeli nie doprowadzi do skazania sprawcy, pozwoli na zabezpieczenie dokumentacji medycznej oraz uzyskanie opinii biegłych co do zasadności naszych zarzutów.

odszkodowanie za błędne leczenieBardzo często przydatne jest zasięgnięcie opinii innego specjalisty z danej dziedziny, pracującego w innej placówce medycznej. Jego opinia nie będzie miała waloru opinii biegłego sądowego (nawet jeżeli osoba ta takim biegłym jest), co znaczy że przed sądem konieczne będzie powołanie kolejnego biegłego, ale pozwoli nam wstępnie określić, jakie mamy szanse na dowiedzenie naszych racji w sprawie sądowej. Pamiętajmy, że sąd swój wyrok oprze na opinii niezależnego biegłego lekarza powołanego z listy biegłych – opinia ta dla każdego sądu jest kluczowa, jak chodzi o ustalenie czy zawiniony błąd medyczny został popełniony, czy też że go nie było.

Jakich roszczeń i na jakiej drodze możemy dochodzić?

W obecnym stanie prawnym możliwe jest dochodzenie odszkodowania z tytułu błędu medycznego na dwa sposoby.

Postępowanie przed wojewódzką komisją ds. orzekania o zdarzeniach medycznych

Ta droga dotyczy wyłącznie błędów, które zaistniały od 1 stycznia 2012 roku. Przyjęte rozwiązania przewidują złożenie wniosku do komisji, która w terminie 4 miesięcy rozstrzygnie, czy doszło do zdarzenia medycznego. Jeżeli ustalenie komisji będzie pozytywne, w drugim etapie postępowania ubezpieczyciel szpitala przedstawia propozycję odszkodowania. W przypadku jej zaakceptowania, poszkodowany co do zasady zrzeka się dalszych roszczeń związanych z błędem. Jeżeli nie zaakceptujemy przedstawionej nam propozycji, zachowujemy prawo do dochodzenia odszkodowania w zwykłym trybie opisanym niżej.

Zaletą tego wariantu jest czas postępowania oraz fakt, że procedura koncentruje się głównie na ustaleniu obiektywnego wystąpienia tzw. zdarzenia medycznego, a mniej na subiektywnej kwestii winy personelu. Należy jednak również pamiętać o istotnych wadach opisywanego trybu, a są one liczne. Należą do nich m.in. górne limity odszkodowania (100 tys. zł jeżeli pacjent przeżył leczenie, 300 tys. zł jeżeli zdarzenie medyczne spowodowało zgon), niemożność ustanowienia renty czy przyjęcia odpowiedzialności na przyszłość za skutki na zdrowiu, które mogą ujawnić się później. Ponadto, kwota odszkodowania ustalana jest jedynie w relacji do skutków błędu na zdrowiu, tzn. z pominięciem takich elementów jak poniesione koszty leczenia czy utracone z powodu błędu medycznego zarobki osoby poszkodowanej – te czynniki nie mają dla wysokości odszkodowania znaczenia.

Tryb zwykły („tradycyjny”)

W trybie tradycyjnym roszczenia w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego o deliktach kierowane są w pierwszej kolejności do podmiotu ponoszącego odpowiedzialność cywilną za błąd oraz jego ubezpieczyciela, a w przypadku odmowy wypłaty odszkodowania – do sądu. Warto pamiętać, że sprawy sądowe o odszkodowania za błędy medyczne posiadają pewną specyfikę, przejawiającą się w kluczowej roli opinii wydanej przez biegłego sądowego – sędzia, nie będąc lekarzem, w praktyce nie uzna błędu, jeżeli jego wystąpienia nie potwierdzi biegły sądowy. Tę trudność możemy wszakże starać się pokonać, stosując się do powyższych wskazówek dotyczących zgromadzenia dokumentacji medycznej, zawiadomienia organów ścigania czy uprzedniego skonsultowania sprawy z innym zaufanym lekarzem.

odszkodowanie od szpitalaTryb zwykły, jakkolwiek może okazać się długotrwały, posiada wiele istotnych zalet. Należy do nich chociażby możliwość ustalenia odpowiedzialności na przyszłość za skutki na zdrowiu, które dopiero się ujawnią, czy też przyznania renty wyrównawczej albo na zwiększone potrzeby (leczenie, rehabilitacja, opieka, specjalistyczna dieta). Co jednak najważniejsze, tryb tradycyjny daje nam prawo do uzyskania pełnego odszkodowania, tzn. kwoty pieniężnej obejmującej m. in. zadośćuczynienie za krzywdę, zwrot kosztów opieki, zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji (w tym wizyt lekarskich, badań diagnostycznych, sprzętu ortopedycznego, zwrot kosztów dojazdów, zwrot utraconych dochodów) i to bez limitów właściwych dla postępowania przed wojewódzką komisją. W przypadku śmierci pacjenta tryb zwykły daje wszystkim najbliższym poszkodowanego prawo do zadośćuczynienia oraz stosownego odszkodowania, jak również zwrotu kosztów pogrzebu oraz renty, również bez limitów obowiązujących przed komisją.

Sprawy o odszkodowania z tytułu błędu medycznego są jednymi z najbardziej skomplikowanych, a szczególnie szeroki wachlarz możliwych roszczeń powoduje, że najlepiej w takich sprawach zdać się na profesjonalną pomoc eksperta. Prowadziliśmy wiele tego rodzaju postępowań odszkodowawczych. Nasza wiedza i doświadczenie pozwolą Państwu wybrać właściwą drogę dochodzenia odszkodowania oraz uzyskać maksymalne odszkodowanie ze wszelkich możliwych źródeł, za wszelkie możliwe roszczenia.

Bezpłatna ocena sprawy

Wysłanie zapytania do niczego nie zobowiązuje